Szczyt polsko-czeski. Transgraniczny dialog i wymiana doświadczeń w obszarze ochrony zdrowia
Data publikacji:15 maja w Opolu odbyła się konferencja poświęcona porównaniom funkcjonowania systemów ochrony zdrowia w Polsce i Czechach z udziałem ekspertów z obydwu krajów. Uczestnicy wymieniali się doświadczeniami i wskazywali obszary współpracy.
Sala Orła Białego w Urzędzie Marszałkowskim Województwa Opolskiego stała się sercem międzynarodowej debaty eksperckiej. W obliczu dynamicznych przemian demograficznych, technologicznych oraz gospodarczych, kluczowi menedżerowie ochrony zdrowia, naukowcy, dyrektorzy szpitali i decydenci z Polski i Czech zebrali się na „Szczycie Polsko-Czeskim. Opole 2026. Wyzwania Systemów Ochrony Zdrowia”.
Wydarzenie zorganizowali wspólnie: Uniwersytecki Szpital Kliniczny w Opolu (USK w Opolu), Urząd Marszałkowski Województwa Opolskiego (UMWO), Polska Federacja Szpitali (PFSz) oraz Stowarzyszenie Menedżerów Opieki Zdrowotnej (STOMOZ). Projekt wsparło szerokie grono partnerów, w tym Ministerstwo Zdrowia, Wojewoda Opolski, Narodowy Fundusz Zdrowia, Konsulat RP w Ostravie, konsul honorowy Republiki Czeskiej w Opolu.
W wydarzeniu uczestniczyli m.in. wiceprzewodniczący czeskiego Senatu Ladislav Vaclavec, zastępca prezesa NFZ Marek Augustyn, dyrektor biura minister zdrowia Katarzyna Zajkowska, przewodnicząca Ogólnopolskiego Związku Pielęgniarek i Położnych Krystyna Ptok, konsul honorowy Republiki Czeskiej w Opolu dr Artur Żurakowski.
Początek szerokiej kooperacji i analiza porównawcza
Eksperci i organizatorzy zgodnie podkreślają, że opolski szczyt nie był jedynie jednorazową konferencją, ale przede wszystkim oficjalnym otwarciem i początkiem dyskusji o znacznie szerszej, systemowej współpracy polsko-czeskiej w obszarze medycyny. Spotkanie pozwoliło na rzetelne porównanie naszych systemów ochrony zdrowia, co otworzyło przestrzeń do wymiany sprawdzonych rozwiązań. Kluczowym elementem paneli było wspólne szukanie skutecznych sposobów na radzenie sobie z wyzwaniami, które uderzają w szpitale i pacjentów po obu stronach granicy – od finansowania, przez kryzys kadrowy, aż po logistykę ratunkową.
Merytoryczną część spotkania zapoczątkowała prezentacja wprowadzająca pt. „Porównanie systemów ochrony zdrowia w Polsce i Czechach”. Prelekcję poprowadzili dr n. med. Jarosław Fedorowski, prof. USA, prezes Polskiej Federacji Szpitali, oraz prof. Petr Fiala, wiceprzewodniczący Stowarzyszenia Szpitali Czeskich i Morawskich.
„Porównywanie systemów ochrony zdrowia sąsiadujących państw to nie tylko ćwiczenie akademickie, ale przede wszystkim praktyczne narzędzie poszukiwania synergii” – mówił prof. Jarosław Fedorowski. „Oba nasze kraje mierzą się z podobną presją makroekonomiczną, lecz odmienne podejście strukturalne do organizacji opieki daje nam rzadką okazję, by uczyć się na swoich sukcesach i unikać barier”.
Panel I: Finansowanie systemów ochrony zdrowia i współpłacenie
Pierwsza debata panelowa skoncentrowała się wokół kwestii ekonomicznych oraz mechanizmów współpłacenia pacjentów. Dyskusję moderowała Diana Bogacz-Kotulak z Urzędu Marszałkowskiego Woj. Opolskiego.
W panelu zasiedli: Marek Augustyn, zastępca prezesa NFZ, prof. Petr Fiala (AČMN), Roman Kolek (przewodniczący Komisji ds. Ochrony Zdrowia Związku Województw RP), Dariusz Madera (dyrektor generalny Uniwersyteckiego Szpitala Klinicznego w Opolu) oraz dr hab. Łukasz Mach, prof. UO (kierownik Katedry Ekonometrii i Metod Ilościowych Wydziału Ekonomicznego Uniwersytetu Opolskiego).
- Z zainteresowaniem przysłuchiwaliśmy się relacjom czeskich partnerów dotyczącym bezpośredniego współpłacenia za świadczenia przez pacjentów czy konsolidacji szpitali. To kwestie, które podnoszone są także w naszym kraju na forach wśród decydentów i specjalistów ochrony zdrowia, więc niewątpliwie warto przeanalizować rozwiązania, które już funkcjonują u naszych sąsiadów – mówił dyrektor generalny USK w Opolu Dariusz Madera.
Panel II: Demografia kadr medycznych – kształcenie, braki i wyzwania
Drugi blok tematyczny dotyczył problemów kryzysu kadrowego, systemów płacowych i strategii edukacyjnych. Moderatorem panelu była Ewa Bilicka z Wojewódzkiego Urzędu Pracy w Opolu.
Wymianę myśli poprowadzili: dr n. med. Piotr Feusette (dyrektor ds. lecznictwa USK Opole), dr hab. n. med. Jacek Jóźwiak, prof. UO (dziekan Wydziału Lekarskiego Uniwersytetu Opolskiego), dr Greta Kanownik (Sektorowa Rada ds. Kompetencji – Opieka Zdrowotna PARP), RNDr. Jan Mužík, Ph.D. (inspektor ochrony danych, Instytut Informacji Zdrowotnej i Statystyki Republiki Czeskiej) oraz Renata Ruman-Dzido (dyrektor ds. finansowych oraz strategii Szpitala Wojewódzkiego w Opolu).
„Problem niedoboru kadr medycznych nie zna granic państwowych, a tradycyjne metody rekrutacji przestają wystarczać” – zauważył dr hab. n. med. Jacek Jóźwiak, prof. UO. „Nowoczesne kształcenie musi iść w parze z elastycznymi programami stażowymi oraz tworzeniem warunków pracy, które zatrzymają młodych profesjonalistów w regionie. Współpraca uczelni z sektorem praktycznym i wymiana akademicka z Czechami to kluczowy element tej strategii”.
Panel III: Innowacje i technologie w systemach ochrony zdrowia
W kolejnym panelu uwaga prelegentów ogniskowała się wokół transformacji cyfrowej i nowoczesnych procedur zabiegowych. Dyskusję poprowadziła Agnieszka Kuras z Wydziału Lekarskiego Uniwersytetu Opolskiego.
Swoimi doświadczeniami podzielili się praktycy i analitycy: dr n. med. Jarosław Fedorowski, prof. USA (prezes PFSz), dr n. med. Kajetan Łątka (Klinika i Oddział Neurochirurgii USK w Opolu/UO), prof. dr hab. n. med. Grzegorz Oszkinis (kierownik Oddziału i Kliniki Chirurgii USK w Opolu/UO), oraz Miroslav Zvolský (szef działu Narodowego Centrum Nomenklatury i Klasyfikacji Medycznej ÚZIS ČR).
„Współczesna chirurgia i onkologia rewolucjonizują się na naszych oczach dzięki robotyzacji i cyfryzacji” – akcentował prof. dr hab. n. med. Grzegorz Oszkinis. - „Wprowadzanie zaawansowanych innowacji instrumentalnych i systemów telemedycznych realnie skraca czas hospitalizacji i podnosi bezpieczeństwo pacjenta, jednak wymaga od personelu ciągłego redefiniowania kompetencji technicznych”.
Panel IV: Medycyna transgraniczna – ratownictwo, kooperacja i bezpieczeństwo
Ostatnia debata dotyczyła bezpośredniej współpracy w pasie przygranicznym, koordynacji ratownictwa medycznego oraz wspólnego bezpieczeństwa zdrowotnego. Moderacją zajęła się Maria Zawała z TVP3 Opole.
Głos w dyskusji zabrali: dr hab. n. med. Tomasz Czarnik, prof. UO (kierownik Oddziału i Kliniki Anestezjologii i Intensywnej Terapii USK w Opolu), Michal Čarvaš (przewodniczący Rady Nadzorczej Szpitala w Prachaticach oraz przewodniczący Stowarzyszenia Szpitali Czeskich i Morawskich), Michał Dybowski (dyrektor ds. zrównoważonego rozwoju PFSz) oraz Jarosław Kostyła (dyrektor Opolskiego Centrum Ratownictwa Medycznego w Opolu i konsultant wojewódzki w tej dziedzinie).
„W sytuacjach nagłych, gdy liczą się minuty, granica państwowa nie może stanowić przeszkody dla zespołów ratownictwa medycznego” – apelował Michal Čarvaš. „Realna potrzeba kooperacji ratunkowej na terenach przygranicznych wymaga wypracowania jednolitych protokołów komunikacji i interoperacyjności systemów dyspozytorskich. Szczyt w Opolu pokazuje, że wola do przełamywania tych barier jest ogromna”.
Wnioski na przyszłość
Sukces tegorocznej edycji i wysoka frekwencja jednoznacznie pokazały, że inicjatywa ta stanowi mocny fundament pod przyszłe, obustronne umowy regionalne i bliższą integrację systemów zdrowotnych Polski i Czech.
Szczyt polsko-czeski. Opole 2026. Wyzwania systemów ochrony zdrowia
