Nasi pracownicy autorami i redaktorami książki dotyczącej medycyny ratunkowej

„Mnemotechniki w stanach nagłych. Pamięciownik ratunkowy” – to nowa na polskim rynku publikacja dotycząca medycyny ratunkowej. Jej współredaktorem naukowym i współautorem jest dr n. med. Jacek Kleszczyński z SOR naszego szpitala i Wydziału Lekarskiego Uniwersytetu Opolskiego (razem z dr n. med. Januszem Springerem z Gdańskiego Uniwersytetu Medycznego), a współautorką dr n. o zdr. Ada Lisowska, pielęgniarka SOR, także z WL UO.

Książka zawiera opisy 150 mnemotechnik wykorzystywanych w medycynie oraz skale i wzory pomocne w stanach nagłych, jak: urazy, oparzenia, w chorobach układu krążenia, nerek.

- W medycynie ratunkowej działamy pod wpływem stresu i presją czasu, pracujemy z dużą liczbą pacjentów, w różnym wieku i różnym stanie. Żeby postawić właściwą diagnozę, ustalić i wdrożyć leczenie, wyeliminować błędy, sprawnie zrealizować procedury, warto korzystać z check-list, schematów, jak postępować z pacjentem w zawale serca czy udarze mózgu, ale także, jak zebrać pierwszy wywiad. Żeby z kolei łatwiej zapamiętać te schematy, korzystamy z mnemotechnik, tj. metod ułatwiających zapamiętywanie i odtwarzanie informacji - wyjaśnia dr Jacek Kleszczyński.

W zasobach internetu autorzy książki odnaleźli ok. 1500 mnemotechnik medycznych. Do publikacji wybrali 150 – przydatnych w medycynie ratunkowej, wśród nich podstawowe, jak

ocena poszkodowanego wg schematu ABCDE, gdzie:

• A – (airway) – to drogi oddechowe (ocena ich drożności)
• B – (breathing) – to oddychanie (ocena oddechu)
• C – (circulation) – to krążenie (ocena układu krążenia)
• D – (disability) – to funkcje neurologiczne (m.in. ocena zaburzeń świadomości)
• E – (exposure) –- to ekspozycja (dalsze badanie pacjenta)

czy zbieranie wywiadu medycznego według schematu SAMPLE:

• Signs and symptoms (objawy)
• Allergies (alergie)
• Medications (przyjmowane leki)
• Past medical history (wywiad chorobowy)
• Last meal (ostatni posiłek)
• Events leading to present illness (okoliczności zdarzenia)

W książce znalazły się mnemotechniki porządkujące działania, m.in. z pacjentami po urazach, w nagłych stanach kardiologicznych, neurologicznych, ale też z zaburzeniami psychicznymi (rozpoznawanie depresji, zagrożenia samobójstwem), czy dotyczące zdarzeń masowych. Większość z nich – w ocenie autorów – długo nie straci na aktualności.

- Wszystkie są użytkowe, mają aspekt praktyczny. W codziennej pracy na SOR rutynowo korzystamy od kilkunastu do kilkudziesięciu opisanych w książce technik i schematów. Pozwalają one realizować działania medyczne krok po kroku, od zbierania wywiadu, przez zasady badania danej okolicy ciała, po protokoły informacji o pacjencie w momencie jego przekazania innemu zespołowi – wyjaśnia współautorka książki dr n. o zdr. Ada Lisowska, pielęgniarka SOR i specjalistka ds. lean managment naszego szpitala oraz wykładowczyni Wydziału Lekarskiego UO.

Wykaz mnemotechnik w publikacji poprzedzają rozdziały poświęcone neurobiologii uczenia się, czy językowy - o skrótowcach (wiele nazw pochodzi od skrótów). Została ona wydana przez Wydawnictwo Lekarskie PZWL.

Adresowana jest do lekarzy różnych specjalizacji, ratowników, pielęgniarek, działających w systemie medycyny ratunkowej, ale nie tylko, także - studentów kierunków medycznych. 

Podręcznik zrecenzował konsultant krajowy w dziedzinie medycyny ratunkowej prof. dr hab. Jerzy Ładny.